Lâu đài Himeji (thành Diệc Bạch) – di sản văn hóa thế giới của Nhật Bản


Lâu đài Himeji hay còn được gọi với cái tên khác như lâu đài hạc trắng, thành Diệc Bạch là một trong 3 tòa thành được coi là quốc bảo của nước Nhật. Nếu các bạn có dịp tới Himeji và chiêm ngưỡng tòa thành này các bạn nhất định sẽ thấy vẻ đẹp của nó thực sự rất đáng để được xếp vào Tam đại quốc bảo thành của Nhật Bản. Thêm nữa, lâu đài Himeji còn là một trong những di sản văn hóa thế giới đầu tiên của nước Nhật được UNESSCO công nhận.

Lâu đài Himeji (thành Diệc Bạch)
Lâu đài Himeji (thành Diệc Bạch)

Lịch sử lâu đài Himeji

Năm 1333, thành Himeji được bắt đầu xây dựng theo lệnh của Norimura Akamatsu, một chiến binh samurai và cũng là lãnh chúa vùng Harima thuộc tỉnh Hyogo. Ban đầu Himeji chỉ là một pháo đài phòng thủ. Tới năm 1346, con trai của Norimura là Sadanori đã cho phá hủy pháo đài này và thay vào đó cho xây dựng  lâu đài Himeyama. Năm 1545, gia tộc Kudora đã tới chiếm đóng vùng này theo lệnh của bộ tộc Kodera, sau đó lãnh chúa Kuroda Shigetaka cho tu sửa lại lâu đài thành lâu đài Himeji, đến năm 1561 thì hoàn thành. Năm 1580, Yoshitaka Kuroda  mời lãnh chúa Toyotomi Hideyoshi tới tham quan lâu đài, và một năm sau đó, năm 1581, Hideyoshi tu sửa lại phần lớn lâu đài, xây thêm một tòa tháp chính ba tầng trên khoảng đất rộng 55m2.

Năm 1600, Ieyasu Tokugawa đã trao lại lâu đài cho người con rể của mình, Terumasa Ikeda nhờ việc lập công lớn trong chiến thắng trận Sekigahara. Khi được sở hữu lâu đài, Ikeda đã phá bỏ tòa tháp chính mà lãnh chúa Hideyoshi dựng lên, xây một lâu đài mới trên nền đất này. Năm 1601, Terumasa Ikeda bắt đầu cho đào ba con kênh bao quanh lâu đài và hoàn tất toàn bộ hệ thống lâu đài với năm tầng như ngày nay. Công cuộc này kéo dài trong vòng chin năm trời, kết thúc năm 1609, và hao tốn 2,5 triệu ngày công. Ikeda qua đời vào năm 1613 và để lại lâu đài cho con trai của mình. Con trai của ông cũng qua đời ba năm sau đó.

Đến năm 1617, Tadamasa Honda, một lãnh chúa đầu thời kì Edo, và gia đình của ông được thừa hưởng lâu đài Himeji. Honda đã cho xây dựng thêm vài tòa nhà trong hệ thống lâu đài, trong đó có một vọng lâu đặc biệt dành cho người con dâu của mình, công chúa Sen.

Lâu đài Himeji - di sản văn hóa thế giới
Lâu đài Himeji – di sản văn hóa thế giới

Trong thời kì Meiji (từ 1868 đến 1912), rất nhiều lâu đài của Nhật Bản bị phá hủy còn lâu đài Himeji bị bỏ hoang năm 1871. Một số hành lang và cổng của lâu đài bị phá để làm chỗ đóng quân của quân đội Nhật. Chính phủ Nhật dự định phá bỏ toàn bộ lâu đài, nhưng nhờ thượng tá Shigeto Nakamura nỗ lực phản đối chính sách này nên tòa lâu đài vẫn được bảo toàn. Để ghi nhớ công ơn của Nakamura, người dân đã đặt một bức tượng đá tưởng niệm của vị thượng tá ở cổng Hishi, cổng thứ nhất của lâu đài Himeji.

Năm 1871, lâu đài Himeji bị đưa ra bán đấu giá và được một người dân Nhật Bản mua với giá 23 yen Nhật (tương đương khoảng 200 000 yen hoặc 2 258 USD ngày nay). Người sở hữu mới có ý định phá hủy lâu đài để mở rộng phần đất đai, nhưng vì chi phí quá lớn nên không thực hiện nữa.

Năm 1945, cuối Thế Chiến II, khu vực Himeji bị bom ném thảm khốc, các khu vực phu cận bị tàn phá nặng nề, tuy nhiên, lâu đài Himeji không hề bị ảnh hưởng. Một quả bom lửa dội xuống tầng cao nhất của lâu đài nhưng không phát nổ.

Chính phủ Nhật đã bắt đầu thực hiện công tác bảo tồn lâu đài từ năm 1956 với 250 000 ngày công và chi phí khoảng 550 triệu yen. Tháng 1 năm 1995, thành phố Himeji bị trận động đất Great Hanshin phá hủy nặng nề, nhưng lâu đài một lần nữa lại không bị hủy hoại một cách thần kì. Ngay cả chai rượu sake đặt trên ban thờ ở tầng trên cùng của tòa lâu đài cũng không hề bị lay chuyển trong trận động đất đó. Điều này càng làm rõ thêm khả năng chống chịu được các trận động đất của tòa lâu đài.

Ngày 11 tháng 12 năm 1993, lâu đài Himeji được UNESCO vinh danh là một trong các di sản văn hóa thế giới đầu tiên của Nhật Bản. Nhiều bộ phận khác nhau của tòa lâu đài đã được công nhận là quốc bảo hoặc di sản văn hóa quan trọng của quốc gia.

Lâu đài Himeji - thành Diệc Bạch
Lâu đài Himeji – thành Diệc Bạch

Lâu đài Himeji – Công trình kiến trúc độc đáo

Himeji là lâu đài lớn nhất Nhật Bản, một ví dụ tuyệt vời của loại hình kiến trúc lâu đài Nhật Bản, gắn liền với thời kì Mạc phủ đầy những cuộc chiến đẫm máu, những âm mưu đen tối hay những vụ ám sát với những lãnh chúa, geisha và thích khách nổi tiếng nhất.

Lâu đài không chỉ nổi tiếng với tháp chính lớn mà nó được xây dựng với 83 tòa nhà khác nhau như lầu gác lợp ngói, cổng, hành lang hay tháp canh. Trong số đó, 74 tòa được coi là tài sản văn hóa quan trọng, bao gồm: 11 hành lang, 16 tháp canh, 15 cổng thành, và 32 bức tường đất. Bức tường cao nhất trong lâu đài cao tới 26 mét. Cạnh lâu đài là sân vườn Koko-en, được xây dựng vào năm 1992 nhân dịp kỉ niệm 100 năm thành phố Himeji.

 Từ đông sang tây, lâu đài Himeji có chiều dài từ 950m tới 1600m, và từ bắc tới nam dài khoảng 900m đến 1700m. Cả hệ thống lâu đài có chu vi 4 200m, trải rộng trên 233 hecta. Với con số này, Himeji lớn gấp 50 lần sân vận động mái vòm Tokyo, và gấp 60 lần sân vận động Koshien.

Tòa tháp chính – daitenshu, với chiều cao 46,4m nằm ở khu vực trung tâm ở độ cao 92m so với mực nước biển. Tháp chính cùng với ba tháp canh nhỏ, kotenshu, tạo nên một cụm tháp trong lâu đài. Nhìn từ bên ngoài, tháp chính dường như chỉ có năm tầng nhưng thực chất, nó có sáu tầng và một tầng hầm. Tầng thứ tư và thứ năm trông như chỉ là một tầng nên khiến du khách lầm tưởng như vậy. Tầng hầm của tòa tháp chính rộng 385m­­­­­­2, và bên trong có một số đồ đặc biệt mà ở các tòa lâu đài khách không có như nhà vệ sinh, tấm thoát nước hay hành lang nhà bếp.

Toàn cảnh lâu đài Himeji
Toàn cảnh lâu đài Himeji

Tòa tháp chính được dựng lên bởi hai cột gỗ lớn, đứng thẳng chịu lực, một cột nằm ở phía đông và một cột ở phía tây. Cột phía đông có đường kính chân cột là 97cm, ban đầu nó được làm từ cây thông. Chân cột phía tây có đường kính 85 đến 95cm, và được làm từ cây bách Nhật. Trong suốt giai đoạn năm 1956 – 1964, một cây bách Nhật cao 26,4m được lấy từ vùng núi Kiso về để thay thế cho cây cột cũ, nhưng trong quá trình thay thế, nó bị gãy nên người ta phải mang thêm một cây khác từ vùng núi Kasagata về, sau đó, nối với tầng thứ ba. Điểm độc đáo của lâu đài là có những dãy hành lang dài hun hút, quanh co. Cầu thang nối giữa các tầng được thiết kế rải rác, không trùng nhau ở cùng một vị trí tọa độ, tạo nên những góc hiểm, nhờ đó mà việc phòng thủ càng thêm lợi hại. Vì trước đây là một pháo đài phòng thủ nên những cửa sổ ở đây hẹp, có hình chữ nhật, rất ít được mở cửa.

Thêm vào nét nổi bật đặc trưng của lâu đài là sự kết hợp hài hòa giữa màu bạc của mái ngói với màu trắng của vách tường, giúp du khách lien tưởng tới hình ảnh nên thơ của hạc trắng đang cất cánh bay cao. Có 56 loại ngói khác nhau được sử dụng nhằm tô điểm cho lâu đài. Các miếng ngói nhỏ hình tam giác ở rìa phần mái là một trong những nét độc đáo của thiết kế lâu đài. Nhờ đó, nước mưa chảy xuống một con rãnh bên dưới và dẫn vào bộ lọc nước phục vụ nước uống và nước sinh hoạt cho những người sống trong lâu đài.

Đặc biệt, trong lâu đài còn có một ngôi trường do lãnh chúa Sakai xây dành để giáo dục các con mình. Khi Tadaumi Sakai chuyển tới Himeji, ngôi trường cũng được chuyển theo từ Maebashi tới Himeji. Ban đầu, trường được xây tại phía Bắc cổng Shosha, về sau chuyển về dựng phía trước cổng Otemon năm 1816.

Thành Himeji - tỉnh Hyogo Nhật Bản
Thành Himeji – tỉnh Hyogo Nhật Bản

Thành Himeji – Một pháo đài phòng thủ kiên cố

Ngoài là một tuyệt tác về kiến trúc, lâu đài Himeji còn là một công trình quân sự độc đáo từ thời phong kiến. Điểm đặc biệt của lâu đài là hệ thống phòng thủ như mê cung vô cùng rắc rối. Để đến được tòa chính của lâu đài phải đi qua nhiều cổng khác nhau, sân trong, sân ngoài và vì thế mà kẻ thù rất khó có thể xâm nhập. Nếu quân địch phá thành vào được trong cũng rất khó tiến sâu hơn, thậm chí còn bị đột kích bởi quân lính trong thành. Chính vì vậy, lâu đài là nơi trú ẩn tuyệt đối an toàn vua quan ngày xưa.

Các lỗ châu mai trong lâu đài Himeji được xây với các hình dáng khách nhau, như hình tam giác, hình tròn, hình vuông hay hình chữ nhật, giúp cho quân lính trong thành không hề bị thương khi bắn súng hỏa mai, hay sử dụng cung tên. Hiện nay, trong thành vẫn còn khoảng 1000 lỗ châu mai như vậy. Nhằm tăng cường khả năng phòng thủ của lâu đài, rất nhiều cửa sổ bẫy được đặt ở trên các bức tường thành, giúp cho quân lính ném đá hay đổ dầu sôi xuống đầu những kẻ tấn công ở bên dưới. Thêm vào đó, toàn bộ lâu đài có khả năng chống cháy rất tốt nhờ được bao phủ bên ngoài một lớp thạch cao trắng.

Xung quanh lâu đài được bao quanh bởi ba con hào, trong đó, con hào ngoài cùng đã bị vùi lấp do thời gian, chỉ còn sót lại một phần con hào giữa và toàn bộ hào trong cùng. Hệ thống hào có chiều rộng trung bình khoảng 20m, có nơi rộng nhất là 34,5m và sâu 2,7m. Ngoài chức năng bảo vệ lâu đài, các con hào còn được sử dụng để dự trữ nước để dập lửa trong trường hợp lâu đài bị cháy.

Lâu đài Himeji còn có rất nhiều nhà kho để dự trữ gạo, muối và nước ăn để sử dụng trong trường hợp lâu đài bị bao vây bởi kẻ thù. Trong lâu đài có hẳn một tòa riêng để cất giữ muối với sức chứa khoảng 3000 túi muối. Không chỉ có các kho chứa, lâu đài còn có 33 giếng được đào ở khu vực hào trong cùng, hiện nay chỉ còn 13 giếng. Giếng nước sâu nhất là 30m.

Thành Himeji - Một pháo đài phòng thủ kiên cố
Thành Himeji – Một pháo đài phòng thủ kiên cố

Himeji với văn hóa trong nước

Dáng vẻ màu trắng của lâu đài trông giống như thân của một chú hạc trắng đang sải rộng đôi cánh bảo vệ ngọn đồi. Dù đã tồn tại được hơn 600 năm nhưng tòa thành vẫn giữ nguyên được dáng vẻ uy hùng của nó. Bởi vậy lâu đài Himeji còn được gọi với tên khác là “Lâu đài Hạc trắng”. Hình ảnh lâu đài được xuất hiện trong nhiều bộ phim trong nước và quốc tế, điển hình như “You only live twice” (1967), Akira Kurosawa’s Kagemusha (1980) hay Ran (1985). Himeji còn được xây dựng như một kì quan thế giới ở trong game Cilvilization Revolution hay Cilvilation V.

Lâu đài Himeji Nhật Bản
Lâu đài Himeji Nhật Bản

Truyền thuyết về lâu đài Himeji

Có rất nhiều truyền thuyết về lâu đài Hạc trắng Himeji. Một trong số đó là câu chuyện ma nổi tiếng của người Nhật Bản – Dinh thự của những chiếc đĩa vùng Bancho. Ngoài câu chuyện ma này thì câu chuyện viên đá của người góa phụ cũng là một câu chuyện rất nổi tiếng liên quan đến thành Himeji.

Dinh thự của những chiếc đĩa vùng Bancho

Câu chuyện xảy ra tại khu vực Gobancho (thuộc quận Chiyoda, Tokyo ngày nay) xoay quanh nhân vật Kiku, một người hầu gái làm công tại dinh thự của một samurai, tên là Tessen Aoyama. Vào ngày đầu năm mới, Kiku vô tình làm vỡ một trong 10 chiếc đĩa mà chủ vô cùng yêu quý. Kiku hiền lành xinh đẹp khiến cho ông chủ Tessen đem lòng yêu mến. Tessen đã bày tỏ tình cảm của mình nhưng luôn bị Kiku từ chối nên hắn vô cùng tức giận, đã lập mưu khiến cô nghĩ rằng mình chính là người làm vỡ một trong mười chiếc đĩa quý giá của hắn. Vô cùng hoảng sợ, Kiku ngồi đếm đi đếm lại chín chiếc đĩa còn lại với hi vọng không có chiếc đĩa nào bị mất, nhưng không thể tìm lại được chiếc đĩa bị mất. Tessen nói với cô rằng, nếu cô chấp nhận làm người tình của hắn thì hắn sẽ tha thứ cho cô. Tuy nhiên, cô vẫn nhất mực từ chối. Điều đó khiến cho Tessen trở nên điên cuồng, liền ném cô xuống giếng. Từ đó trở đi, người trong dinh thự mỗi đêm đều nghe thấy một giọng nữ ủ ê đếm “1 chiếc, 2 chiếc, …” vọng ra từ chiếc giếng. Đó chính là linh hồn của Kiku quay trở lại trả thù Tessen đã sát hại mình. Cuối cùng, linh hồn của cô được siêu thoát khi có người tìm được chiếc đĩa thứ 10.

Viên đá của người góa phụ

Ngày xưa, trong khi lãnh chúa Hideyoshi Toyotomi xây tòa tháp chính ba tầng thì hết đá. Hay tin đó, một góa phụ đã mang chiếc cối xay đá của mình tới cho Toyotomi mặc dù bà rất cần chiếc cối đó để buôn bán. Tin một bà góa quyên góp chiếc cối xay cho lãnh chúa để xây tòa tháp đã lan rộng ra khắp nơi, truyền cảm hứng cho những tấm lòng khác. Rất nhiều người ở các nơi khác nhau cũng tới quyên góp đá, nhờ có vậy mà việc xây dựng tháp được tiếp tục và nhanh chóng hoàn thành. Người ta cho rằng, khối đá trong truyền thuyết đó vẫn còn nằm nguyên tại một trong những bức tường đá trong lâu đài tới ngày nay.

Truyền thuyết về lâu đài Himeji
Truyền thuyết về lâu đài Himeji

Lâu đài Himeji, cùng với hai lâu đài khác là lâu đài Matsumotolâu đài Kumamoto, còn được gọi là Tam đại quốc bảo thành – Ba tòa thành quý của quốc gia. Trong đó, Himeji là tòa lâu đài nổi tiếng nhất và được nhiều khách du lịch tới thăm nhất với trên 2 860 000 lượt khách tham quan vào năm 2015. Tháng 4 năm 2010, lâu đài tạm thời đóng cửa để phục vụ cho công tác trùng tu, và bắt đầu hoạt động trở lại vào ngày 27 tháng 3 năm 2015. Himeji còn có một “người chị em” khác là lâu đài Chantilly của nước Pháp thơ mộng.


Ý kiến bạn đọc (0)

Quay lại đầu trang